In Rijswijk willen we samen het beste voor onze stad. Neem onze stadsvisie 2030 waarin we prachtige ambities hebben verwoord. We slagen erin ze deels waar te maken. Een uitdaging in de crisis waarin we ons bevinden. Andere onderdelen van die visie blijven echter een stip op de horizon doordat financiële belangen nog steeds het zwaarst wegen. “En daar wringt nou juist de schoen”, vindt Wij. Rijswijk.

“Corona maakt pijnlijk duidelijk dat volksgezondheid en welzijn niet losstaan van economie”, zegt Marja Pelzer (Wij.) in het zogenoemde kaderdebat. “Als je het één verwaarloost, kan dat enorme gevolgen hebben op het ander. Naast veel menselijk leed, is sprake van een economische crisis waar inwoners, ondernemers, en ook de gemeente Rijswijk last van hebben. Alsof de tekorten nog niet groot genoeg waren.”

Niet gek dat geld vaak de boventoon voert van het debat. Bezuinigen is onvermijdelijk gezien de jaarrekening van wederom bijna 5 miljoen in de min. Dit is het derde jaar dat we deze tekorten met ad-hoc-maatregelen proberen op te lossen. “Wat Wij. betreft de laatste keer”, stelt Pelzer. “Wel is het proces dat we doorlopen uitermate transparant. Open en eerlijke communicatie vanuit het college is juist nu belangrijk.”

Verhoog weerbaarheid tegen crisissen

Het op de lange baan schuiven van investeringen en innovaties, is volgens Wij. geen goed idee. “Want juist kijken naar welvaart én welzijn verhoogt onze weerbaarheid tegen een crisis. Door met de inmiddels botte kaasschaaf af te brokkelen wat we jarenlang hebben opgebouwd, lopen we op langere termijn juist tegen meer kosten aan. Terwijl we met de juiste investeringen op langere termijn juist op kosten kunnen besparen of zelfs inkomsten kunnen genereren. En als je dan bezuinigt, onderzoek dan eerst grondig waar écht behoefte is. Voorkómen in plaats van genezen, oftewel teller op nul en de begroting opnieuw opbouwen, zero-based”, legt Pelzer uit. 

“Er is volgens Wij. een instrument nodig om naast economie óók welzijn en welvaart af te wegen in de kaders die we vandaag als gemeente stellen. Om samen een leefbare stad te creëren waar het fijn wonen, werken en recreëren is. Waar we naast investeringen in onze economie, ook blijven werken aan sociale cohesie, veiligheid, natuur en welzijn. Volgens Wij. kan dat onder andere door centrale betrokkenheid van inwoners bij de stadsontwikkeling, met een goed participatiemodel dat daaraan ten grondslag ligt. Maar net zo goed bij de bezuinigingsdoelstelling. Door samen te bekijken wat we willen behouden bij bijvoorbeeld het herijken van de subsidies. Niet de botte kaasschaaf, maar een open dialoog met de instanties die het treft en hen zelf gezamenlijk aan het stuur te zetten van een bezuinigingsopdracht.”

Brede welvaart is meer dan economie

De landelijke monitor Brede Welvaart kan ons helpen. De monitor laat effecten van beleid zien op economisch vlak én op het gebied van welzijn. Ook bij de Tweede Kamer staat het op de agenda. In het debat waarin beleid geëvalueerd wordt, is dit jaar voor het eerst ook gekeken naar de Brede Welvaart, naast de economische afrekening.

“Wij. pleit er dan ook voor om een monitor Brede Welvaart ook in Rijswijk te gebruiken om beleid te evalueren. Door bij beleid vooraf aan te geven welke brede effecten we daarvan verwachten, dus niet alleen maar voor de begroting. Niet alleen een toekomstbestendige financiële huishouding, maar een toekomstbestendige stad en samenleving binnen de financiële kaders die we stellen. Dit gaat ook zorgen voor een rijker politiek debat. Dan kunnen we immers echt controleren of onze ambities zijn bereikt.

Kaders aan het college

“De kaders die Wij. aan het college meegeeft, liggen dan ook deels op het vlak van het beter aansluiten op de stadsvisie die vier jaar geleden is vastgesteld, door bijvoorbeeld de ambitie van groene buitenplaats een prominentere plek te geven. Ook geven we het college mee om bij het heroverwegen van de koers en de strategie te kijken naar de invloed van beleid, van élk beleidsveld, op de brede welvaart. Ook vindt de fractie van Wij. het belangrijk om meer naar lange termijn effecten te kijken: investeringen nu kunnen op lange termijn veel winst opleveren door kostenbesparingen of door extra inkomsten. 

“Het is wat Wij. betreft een goed idee om te komen tot een strategische heroverweging. Van de begroting, van het beleid en van de visie op de stad. Wat voor een gemeente willen we zijn? Er is veel veranderd door Corona en niet alleen op financieel vlak. En die crisis is nog niet voorbij. Wat leert ons dat en wat moeten we noodgedwongen wijzigen? We moeten deze situatie gebruiken om eens echt goed te heroverwegen of we de koers die we hadden nog steeds de koers is die we kunnen en willen lopen. En bepalen hoe we beter kunnen aansluiten bij onze eigen stadsvisie op het gebied van leefbaarheid en welzijn. Daar zouden we een serieus traject voor moeten doorlopen. Het zou zomaar kunnen zijn dat omdat de wereld nu anders is, ook Rijswijk een beetje anders moet worden.”

Een selectie uit het kaderdebat:

  • We namen het initiatief voor een motie ‘Parkmanagement in de Plaspoelpolder’ die we samen met VVD, D66, GBR en BVR indienden omdat vergelijkbare gemeenten 2 tot zelfs 4 keer zoveel geld besteden om de lokale economie te verstevigen. De wethouder gaat ermee aan de slag.
  • We namen het initiatief voor een innovatiefonds: een bestemmingsreserve bestemd voor nieuw beleid en innovaties die aantoonbaar op de lange termijn geld opleveren of besparen. Zo kunnen we ook in tijden van tekorten blijven investeren, maar dan wel alleen in zaken die aantoonbaar geld gaan opleveren. Deze motie is door de wethouder overgenomen en dienden we in samen met D66, VVD, BVR, GBR en CDA.
  • Onze oproep tot zero based begroten in het Sociaal Domein kreeg bijval in het debat.
  • Samen met GroenLinks en PVDA dienden we de motie “leefbaarheid en welzijn in de omgevingsvisie” in.
  • Samen met GroenLinks, PVDA, D66 en OR verzochten we om het onderzoek naar een milieuzone op de Beatrixlaan niet uit te stellen omdat heel veel Rijswijkers zorgen hebben over de  luchtkwaliteit.
  • We riepen wederom op tot behoud van het Slagenlandschap in Pasgeld (samen met GroenLinks, D66, PVDA en GBR) want Rijswijk is al bijna van grens tot grens volgebouwd.
  • We kondigden een plan aan voor een Ballonhal in het kader van het belang voor preventie en de benodigde sportcapaciteit om alle Rijswijkers te laten sporten.
  • We dienden samen met CDA en GroenLinks een motie in voor preventie in de jeugdzorg (en daarmee achteraf op kosten te besparen).
  • We riepen samen met GroenLinks en D66 op tot meer jeugdparticipatie.
  • Samen met BVR brachten we onze eerdere oproep voor de aanleg van een voetpad vanuit Rijswijk Buiten wederom onder de aandacht.
  • Samen met PVDA, GroenLinks en D66 vroegen we om een proef met basisbanen om waarbij mensen met een uitkering de mogelijkheid wordt geboden om werkervaring op te doen en zingeving te bieden in hun dagelijks leven.


Afbeelding: Kaderdebat in Broodfabriek, vanwege Corona-richtlijnen